Doğru sağaltım/tedavi yaklaşımının ortaya konulabilmesi için, yaşanan zorluğun adının konulması ve netleştirilmesi çok kıymetlidir. Özellikle, çocuklarda/ergenlerde gözlenebilen dikkat, hafıza ve öğrenme süreçlerine dair yaşanan zorlukların psikolojik testler ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Ardından öğretmenlerin/rehberlik biriminin ve ailenin gözlemleri ile, psikolog ve psikiyatristin gözlemleri psikolojik test sonuçları ile harmanlandığında gerekli tedavi yaklaşımı ortaya çıkabilmektedir. Gelişimsel zorlukları olan bir çocuğun gelişimini desteklemek adına nasıl bir eğitim alması gerektiğini belirlemek için de ‘gelişim tarama testleri’ yol gösterici olmaktadır. Bazen bir çocuğun bilişsel becerileri, duygu regülasyonu ve öz-bakım becerileri açısından okula hazır olup olmadığını da uygulanabilecek bazı psikolojik testler yardımı ile netleştirmek sağlıklı olmaktadır.
Yetişkinlerde ‘gerçeklikten kopma ve kendine zarar verme eğilimi’ gibi riskleri değerlendirmek amacı ile projektif testler ve kişilik testleri uygulanabilmektedir. Buradaki amaç, danışanı koruyacak önlemler alarak krizleri ön görebilmek ve buna uygun tedavi süreci planlayabilmektir. Orta yaş ve ileri yaş süreçlerinde de gerekli nöro-psikolojik testler uygulanarak Demans, Alzheimer gibi risklere karşı netleşmek ve gerekli tedavi sürecini başlatabilmek oldukça önemlidir.
Ne yazık ki günümüzde internet üzerinden çeşitli ‘kişilik testleri’ moda olmuş durumdadır. İnsanlar kendilerini ve başkalarını bilimsel olarak geçerli olmayan, popüler kültürün bir ürünü olan testlerle etiketleyebilmektedir. Kişilerin kendilerinde bazı eğilimler fark ederek tespit etmeleri kıymetlidir ama bunun kendilerini ‘anormal etiketlerle’ teşhis etmeye çalıştıkları bir sürece dönüşmesi sağlıksızdır.
Kullanılan psikolojik testlerin bilimsel olarak geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarının yapılmış olması, güncel olması ve eğer uygulanacak ise testin eğitimini tamamlayarak sertifikasını almış bir psikolog tarafından uygulanması çok önemlidir. Kişinin, psikolojik test sonucu elde edilen sonucu bilmesi temel insani hakkıdır. Psikolojik testin bulguları danışanın izni olmadan başka bir aile üyesi, kurum veya yakını ile paylaşılamaz. Etik prensipler psikolojik testlerin uygulanması ve rapor edilmesi sürecinde de geçerlidir.