Ebeveynler olarak bazen çocuğumuzun gelişimini desteklemek adına neler yapabileceğimizi bilemeyebiliriz. Öncelikle yalnız olmadığınızı ve bu konuda danışmanlık alarak süreci gayet yönetebileceğinizi bilmenizi isterim.
- Çocuğumuzu tanıyalım ve oyun oynayalım! Çocuğunuzu gözlemleyerek ilgi gösterdiği oyuncak ve oyunlara dahil olmak kıymetlidir. Nasıl oyun oynayacağınızı bilmeyebilirsiniz, endişelenmeyin. Çocuğunuza sorarsanız size nasıl oynayacağınızı gösterecek ve öğretecektir. Çocuğunuzun duygusal ve sosyal gelişimini desteklemenin birincil adımı ‘oyunlardır’.
- Kitap okuyarak masallardaki karakterlerin neler hissediyor olabileceğini konuşalım ve ‘sen olsan ne hissederdin?’ gibi sorularla duygulara dair farkındalık oluşturalım.
- Ebeveyn olarak kendi duygularımızı tanımlamak ve paylaşmak konusunda örnek olalım. Kendi duygularımızı ‘normal-anormal’ ve/veya ‘zayıflık/güçsüzlük’ olarak etiketlemeyip, yaşamın bir parçası ve deneyim olarak görmek önemlidir. Örnek olarak çocuğunuzun duygularını adlandırarak kabul etmesini ve sahiplenebilmesini sağlayabilirsiniz.
- Kuklalar aracılığı ile günlük hayatta çocuğunuzun karşılaşabildiği zorlukları sahneleyip, çocuğunuzun dile getirmekte zorlandığını hissettiğiniz duygularını yansıtabilir, tercüman olabilirsiniz. Kuklaları onun da konuşturmasını isteyerek, sorularla yönlendirerek çocuğunuzun duygularını ifade edebileceği bir alan oluşturabilirsiniz.
- Duyguları tanımak adına duygulara renkler verip, duyguları hamurlarla şekiller ile somutlaştırabilirsiniz. Çocuğunuzun iç dünyasının süreci yönetmesine izin verin.
- Çocuk şarkıları çocukların duygularını ifade edebilmeleri adına dil gelişimlerine katkı sağlayan eğlenceli bir yoldur. Çocuk şarkılarına yaşamınızda yer ayırın.
- Çocuğunuzun uyku arkadaşı ve/veya bağlandığı bir oyuncak var ise o oyuncak üzerinden duyguları yansıtabilirsiniz. Böylelikle çocuğunuzun duygusal gelişimine destek vermiş olursunuz. Ayrıca çocuğunuzun oyuncakları üzerinden sosyal ortamda karşılaşılabilen zorlukları ve çözüm yollarını sahneleyerek de onu destekleyebilirsiniz.
- Çocuğunuzun sosyal gelişimini destekleyebilmek adına onu gelişimine uygun sosyal ortamlara sokmanız önemlidir. Ufak yaşlardan itibaren ebeveyn katılımlı oyun grupları, ebeveyn katılımlı workshop çalışmaları ve 3 yaşından sonra da okul deneyimi ve/veya ilgi alanına özgü kurslar aracılığı ile sosyal gelişimine alan açabilirsiniz.
- Çocuğunuzun akran ilişkilerinde yaşayabildiği zorluklara aşırı korumacı şekilde dahil olmaktan kaçınmanız önemlidir. Önce, çocuğunuzu gözlemleyip yaşadığı zorluğa kendi çözüm getirmesi adına ona alan, zaman tanıyıp, sabır gösterin. Çok zorlandığını hissederseniz, sorularınızla çocuğunuzu düşündürmek ve değerleri öğretebilmek adına sorgulamasını sağlamak yerinde olacaktır. Adil arabuluculuklar ile çocukların iletişim kurmasını, sorunu çözebilmesini sağlamak 0-3 yaşında ideal olabilmektedir. Çocuğunuza olan inancınızı lütfen kaybetmeyin.
- Çocuğunuzla gelişimine uygun, yalın bir dil ile kendi arkadaşlıklarınızda yaşadığınız sorunları ve çözüm yollarınızı paylaşabilir, örnek olabilirsiniz. Siz de sosyal ilişkilerinizde zorluklar yaşıyorsanız yardım alabilirsiniz.
- Çocuğunuzun sosyal gelişimini desteklemek adına ‘Kimseye güvenme insanlar kötü ve bencil. Herkes kendini düşünüyor, sen de sadece kendini düşün. Kendini kullandırma, sen kullan arkadaşlarını. Güçlü ol, kendini ezdirme, sen hakimiyet kur.’ gibi söylemlerden uzak durarak ‘değerler’ çerçevesinde adil söylemlerde bulunalım. Çocuklarımızı ‘şüpheci, güvensiz, tedirgin’ bir uca sürüklemeyelim. Çocuklarımız değer görsün ve sevilsin tabiki ama değer vermeyi ve sevmeyi de bilsin. Çocuklarımız zarar görmesin tabiki ama zarar da vermesin.
- Çocuğumuzun gelişimine uygun duygu kartları ve çocuk masalları ile gelişimlerini destekleyebiliriz.